Di chuyển không bóng - chìa khóa của mọi hệ thống chiến thuật

12/10/2018

Kể từ khi người ta phát hiện ra rằng quả bóng sẽ luôn chạy nhanh hơn con người, chiến thuật ra đời. Và thay vì chạy theo quả bóng, con người sẽ chạy trước nó để có thể đón được nó ở những vị trí thuận lợi nhất.

Tham khảo thêm:

Thời sơ khai của bóng đá, thứ chiến thuật phổ biến nhất là “ruồi bâu”. Tức là quả bóng ở đâu, cầu thủ ở đó. Và vì mục đích của đá bóng là đưa bóng vào lưới đối phương, nên họ sẽ tập trung số lượng lớn nhất có thể gần khung thành đối phương. Những hệ thống chiến thuật đầu tiên với 4-5 tiền đạo là rất phổ biến. Nhưng đó là chuyện từ gần một thế kỷ trước rồi.

Bóng đá hiện đại đã thay đổi, việc giữ sạch lưới đôi khi còn quan trọng hơn việc ghi bàn

Theo thời gian, người ta phát hiện ra việc giữ sạch lưới cũng quan trọng như việc ghi bàn. Và khi điểm số là một hệ thống thông suốt trong mọi giải đấu, việc giữ sạch lưới còn quan trọng hơn cả việc ghi bàn. Và thế là số cầu thủ phòng ngự được tăng thêm.

Các đội hình chiến thuật dần được vẽ nên. Cái này khắc chế cái kia, để rồi dần dần lại bị xóa bỏ thay bằng một phương thức linh hoạt hơn. Nhưng điểm mấu chốt vẫn không đổi, đó là sự di chuyển của các cầu thủ. Bởi quả bóng vốn không bao giờ dừng lại, nên con người cũng vậy.

Bóng đá hiện đại được bình luận, nghiên cứu kỹ lưỡng, phân tích và mô hình hóa cụ thể. Không còn cảnh những pha tranh cướp rối rắm như 100 năm trước nữa. Chính vì vậy, kỹ năng của cầu thủ cũng được thay đổi. Thay vì kỹ thuật rê dắt thượng thừa thì nay những cầu thủ tốc độ và thông minh sẽ dành được ưu thế. Và điều tối quan trọng nữa là phải biết tôn trọng hệ thống mà mình đang tham gia vào. Bóng đá là môn thể thao tập thể, nên nói cho cùng dù có là siêu sao đi nữa, bạn cũng không thể một mình làm nên chiến thắng. Bạn chỉ là một phần của hệ thống, hãy tham gia vào nó.

Việc dạy cho các cầu thủ biết di chuyển cho đúng là điều kiện quyết dẫn đến thành công của các hệ thống chiến thuật. Đó là thứ mà chúng ta vẫn nghe với tên gọi “chiếm lĩnh không gian”. Nhưng để dễ hiểu, thì nó chính là chạy vào đúng chỗ.

Bởi mục tiêu của mọi đợt lên bóng là đưa quả bóng tới điểm đến xác định và giúp người nhận bóng đón bóng trong tư thế thoải mái nhất. Vì thế, việc di chuyển trong bóng đá luôn ưu tiên cho những cá nhân di chuyển không bóng tốt, bởi chẳng ai dại dột đưa quả bóng vào khu vực bị đối phương vây quanh cả.

Chúng ta ca ngợi Xavi, Modric hay giờ là Jorginho vì khả năng chuyền bóng hoàn hảo. Nhưng cũng phải khen ngợi cả người chạy chỗ. Cầu thủ không thể chuyền chính xác tuyệt đối vào một vị trí mà HLV chỉ ra từ trước, mà anh ta chỉ có thể chuyền bóng làm sao để điểm rơi của quả bóng nằm ở khoảng bán kính vài mét vuông của khu vực đó. Còn đồng đội phải di chuyển để làm sao cho có người có mặt ở khoảng không gian ấy và nhận bóng. Đó chính là chiến thuật.

Có một khẩu quyết mà các cầu thủ cần nhớ về di chuyển không bóng: Khi có bóng, phải mở rộng tối đa không gian. Còn khi mất bóng, cự ly đội hình, khoảng cách giữa từng cầu thủ ở cùng một tuyến, khoảng cách giữa các tuyến phải là nhỏ nhất.

Như một tình huống triển khai bóng từ sân nhà, khi mà trung vệ chuyền bóng cho tiền vệ trung tâm. Đối phương sẽ có xu hướng di chuyển dần vào giữa để dành lại bóng, nhưng hậu vệ biên đội nhà tuyệt đối phải bám cánh bởi như thế tiền vệ trung tâm mới có thể chuyền bóng ra khỏi khu vực chật chội của mình. Đó chính là giữ đúng vị trí, thứ đòi hỏi tư duy và kỷ luật chiến thuật.

Khi có bóng các cầu thủ phải mở rộng tối đa không gian


Ngược lại, ở thế trận phòng ngự, để đối phương xộc thẳng vào trung lộ là hiểm họa quá lớn với hàng thủ. Khi đó, các tiền vệ trung tâm cần hỗ trợ lập tức còn hai cầu thủ biên cần khép không gian lại. Nếu khóa được trung lộ nghĩa là buộc đối phương đẩy bóng ra biên. Khi đó lựa chọn duy nhất là treo bóng vào trong là cách tiếp cận cầu môn có tỷ lệ ăn bàn thấp nhất.

Trong tấn công cũng vậy. Nếu hai tiền đạo cùng cầm vào một khu vực chật hẹp, điều đó chỉ càng làm cho khả năng bao vây của đối thủ trở nên dễ dàng hơn. Người ta sẽ cần cầu thủ tách ra mở không gian tối đa cho đường chuyền quyết định.

Cùng với thời gian, những hệ thống chiến thuật ngày càng trở nên linh hoạt và đa dạng hơn. Nó không còn là sơ đồ cứng 4-4-2 hay 4-3-3 như thời kỳ đầu. Sơ đồ là chết, con người mới là thứ quyết định tất cả. Trong một trận đấu, sự xoay chuyển của các cầu thủ trở nên linh hoạt với vài sơ đồ được sử dụng trong từng tình huống cụ thể. Tất cả điều này chỉ làm được vì chính các cầu thủ cũng đã khỏe và thông minh hơn nhiều. Huyền thoại về đội bóng “chạy cả ngày mà không biết mệt” để rồi thường lội ngược dòng phút cuối của người Đức cũng vì thế mà mất đi. Bóng đá mà, ngày nay ai cũng chạy khỏe ghê gớm.

Long Win

BÌNH LUẬN BÀI VIẾT
Tin mới trong ngày
22-06-2019

Trận đấu cuối cùng ở vòng bảng với Chile chỉ còn mang tính chất thủ tục. Đó chính là cơ sở để tin rằng, Uruguay sẽ có được chiến thắng.

Đọc thêm
17-06-2019

Trận thua sấp mặt trước Colombia trong ngày ra quân ở Copa America có thể chưa phải là dấu chấm hết cho Argentina ở giải đấu này nhưng rõ ràng đó là một thất bại mà Scaloni phải suy nghĩ lại rất nhiều điều.

15-06-2019

Hôm nay, cúp bóng đá Nam Mỹ lần thứ 46 chính thức khai mạc tại Brazil. Dù là giải đấu bóng đá quốc tế lâu đời nhất thế giới nhưng với những người hâm mộ toàn cầu thì nó thực sự không nhận được quan tâm nhiều như những giải đấu khác.

14-06-2019

Sau mùa giải thất bại ê chề vừa qua, Real Madrid đang trở lại. Với Perez, người ta hiểu rằng không có gì là không thể.

12-06-2019

Mùa bóng đầu tiên của Unai Emery tại nước Anh đã kết thúc sau trận đấu tại Baku xa xôi. Trận thua trước đối thủ cùng thành phố không chỉ làm mất đi cơ hội dự Champions League mùa sau của họ mà còn tiếp tục đẩy Emery vào thế khó trong mùa hè này.

11-06-2019

Mùa hè 2019 được cho là sẽ diễn ra cuộc đại phẫu lớn ở MU sau những mùa giải liên tiếp thất bại, nhưng cho đến thời điểm này, bất chấp cả núi tin đồn thì cánh cổng Old Trafford vẫn chưa được đón tiếp một cái tên mới nào.

11-06-2019

Như vậy là một mùa giải nữa đã chính thức khép lại với đội chủ sân Emirates. Một mùa giải mà rất khó để nhận xét là thành công hay thất bại. Nói như vậy bởi lẽ, đây là mùa bóng qđầu tiên sau triều đại 22 năm của Arsene Wenger, và việc kết thúc mùa giải với điểm số và vị trí được cải thiện so với mùa giải trước cũng có thể gọi là thành công với một huấn luyện viên mới như Unai Emery. Tuy vậy, mục tiêu quan trọng nhất – giành vé đến Champions League đã không thể hoàn thành bởi nhiều lí do khác nhau. Đáng nói nhất là chuỗi 3 trận thua liên tiếp vào cuối mùa, đánh mất đi rất nhiều lợi thế trong cuộc đua top 4 và một hiệp 2 tệ hại tại chung kết Europa League, đã khiến công sức của toàn đội kể từ đầu mùa đổ sông đổ biển. Dù sao, mọi chuyện cũng đã qua đi. Và đây là lúc chúng ta có cái nhìn đầy đủ nhất về toàn bộ chặng đường của mùa giải đã qua, một mùa giải đánh dấu một chương mới trong lịch sử đội bóng. Sau đây là 5 điều rút ra từ mùa bóng 2018/19 của câu lạc bộ Arsenal FC.

11-06-2019

Đã từng có thời, người ta nói anh chỉ là "cầu thủ lớn của những trận đấu nhỏ". Nhưng giờ thì, mọi giải đấu đều quá nhỏ đối với Ronaldo, kẻ chinh phục.

10-06-2019

Gặp Thụy Sĩ trong trận tranh hạng 3 của Nations League không phải là mục tiêu mà Gareth Southgate hướng tới trong mùa hè này. Nhưng ngay cả sau chiến thắng này, HLV của tuyển Anh hiểu rằng đội bóng của mình còn phải cải thiện rất nhiều điều.

09-06-2019

Trận đấu với đối thủ Curacao một lần nữa tôn vinh tài điều quân khiển tướng của HLV người Hàn Quốc. Giờ thì những nhà chuyên môn khó tính nhất cũng phải thừa nhận sự độc đáo của nhà chiến thuật tài năng này.